


|

Kaldırma makinaları arasında yer alan
forkliftler (platformu kaldırıcı arabalar), günümüzde sanayi
kuruluşlarında bir çok alanda kullanılmaktadır. Üretimde kullanılan
hammadde kutu ve bidonlarının, yakıt ve kimyasal madde tanklarının,
çeşitli şekillerde ambalajlanmış ürünlerin işyeri ortamında bir
yerden bir yere taşınması, depolanması, çeşitli araçlara yüklenmesi
gibi işlerde yaygın olarak ve giderek artan oranda forkliftler
kullanılmaktadır.
Yüklerin boşaltılması,
taşınması, kaldırılması, depolanması, yüklenmesi gibi işlemlerde
kullanılan forkliftler işyerlerinde bir çok iş kazalarının da ortaya
çıkmasına neden olabilmektedir. Kullandıkları enerji türüne göre
elektrikli, benzinli ve dizel, LPG'li olarak üçe ayrılan forklifler,
ayrıca, benzinli ve dizel olanları hareket iletim sistemine göre de
debriyajlı ve tork konverterli olarak sınıflandırılmaktadır.
Kullandıkları yakıt türlerine, hareket iletim sistemlerine ve
yaptıkları işlere göre değişen niteliklerde iş kazalarına neden olan
forkliftlerin çalıştırılması, hareket ettirilmesi, yüklerin
kaldırılması, indirilmesi, taşınması ile bakım ve onarımları
sırasında gerekli güvenlik önlemlerine uyulmaması iş kazalarının
ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
FORKLİFTLERİN İLK HAREKETE
GEÇİRİLMESİ SIRASINDA UYULACAK TEKNİK KURALLAR (ÇALIŞTIRMA TALİMATI)
Forkliftlerin harekete
geçirilmesi kullandıkları enerjiye veya yakıtlara göre farklılık
gösterir. Kullandıkları yakıt türleri dikkate alınarak forkliftlerin
harekete geçirilmeleri aşağıdaki şekilde yapılmalıdır.
1. ELEKTRİKLİ FORKLİFTLER
- Çatalların yerde olmasına dikkat
edilmeli, akümülatör fişinin yuvasında olup olmadığı kontrol
edilmelidir.
- Operatör koltuğuna güvenli bir şekilde
oturduktan sonra, koltuğun altında eğer varsa hareket ettirme
anahtarı çalışır duruma getirilmelidir.
- Kontak anahtarı açılmalı ve marşa
basılmalıdır.
- Yön vites kolu gidilecek yöne doğru
ileri ya da geri konumuna getirilmelidir.
- El freni boşa alınmalıdır.
- Çatallar yerden kaldırılmalıdır.
- Forkliftin çevresi kontrol edilerek,
diğer çalışanların güvenliği sağlanmalıdır.
- Hız pedalına basılmalıdır.
2. BENZİNLİ VE DİZEL
YAKITLI DEBRİYAJLI (MEKANİK ŞANZIMANLI) FORKLİFTLER
- Çatalların yerde olduğunun kontrol
edilmesinden sonra motor çalıştırılmalıdır.
- El freni çekili ve gaz pedalı serbest
durumda iken debriyaj pedalına basılmalı ve yön vites kolu
gidilecek yöne göre ileri ya da geri konuma getirilmelidir.
- Çatallar yerden kaldırılmalıdır.
- Forklift benzinli ise kontak anahtarı
açılmalı, marja basılmalıdır. Dizel ise kontak anahtarı
açıldıktan sonra kızdırma bujisi ile motor ısıtılmalı ve bundan
sonra marja basılmalıdır.
- El freni boşaltılmalı, debriyaj pedalı
yavaşça bırakılırken gaz pedalına basılmalıdır.
3. BENZİNLİ VE DİZEL
YAKITLI TORK KONVERTÖRLÜ (HİDROLİK ŞANZIMANLI) FORKLİFTLER
- Çatalların yerde olmasına dikkate
edilmelidir.
- El freni çekili ve gaz pedalı serbest
durumdayken yön vites kolu gidilecek yöne göre ileri ya da geri
konuma getirilmelidir.
- Çatallar yerden kaldırılmalıdır.
- Benzinli ise kontak anahtarı açılmalı,
marşa basılmalıdır. Dizel ise kontak anahtarı açıldıktan sonra
kızdırma bujisi ile motor ısıtılmalı ve daha sonra marşa
basılmalıdır.
- El freni boşa alınmalı ve gaz pedalına
yavaşça basılmalıdır.
4. LPG İLE ÇALIŞAN
FORKLİFTLER
- Çatalların yerde olmasına dikkat
edilmeli, el freninin çekili olduğuna dikkat edilerek vites boşa
alınmalıdır.
- Forkliftin üzerinde bulunan iki adet
LPG tüpünden kullanılacak olan tüpün vanası açılmalıdır.
- Gaz dağıtım kolu açılan tüpün yönüne
çevrilmelidir.
- Kontak anahtarı ile kontağı açıp uyarı
lambası yandıktan sonra marşa basarak motor çalıştırılmalıdır.
- Sıcaklık gösterge ibresi 90
° 'lik konuma gelinceye kadar aracın
motorunun ısınması sağlanmalıdır.
- Çatalar yerden kaldırılmalıdır.
- Çevre kontrol edilerek güvenli bir
şekilde forklift hareket ettirilmelidir.
FORKLİFTLERİN PARK EDİLMESİNDE
UYULACAK KURALLAR
- El freni çekilmeli ve vites kumanda
kolu boşa alınmalıdır.
- Motor stop edilmeli, kontak anahtarı
yerinden çıkarılmalıdır.
- Elektrikle çalışan forkliftlerde akü
fişi çıkarılmalı ve şarja bağlanmalıdır.
- LPG ile çalışan forkliftlerde tüpün
ateşten uzak olması sağlanmalıdır.
- Çatallar yere güvenli bir şekilde
indirilmelidir.
- Araçın zorunlu durumlarda eğimli bir
yerde durması gerekiyorsa tekerlekleri her zaman takozla
desteklenmelidir. Eğime göre vites kolu ileri ya da geri konuma
alınmalıdır.
FORKLİFT ASANSÖRÜNÜN
ÇALIŞTIRILMASINDA UYULACAK KURALLAR
- Aynayı yükseltmek için, asansör
kumanda kolu yavaşça geri çekilmeli, kaldırma hızı gaz pedalı
ile ayarlanmalıdır.
- Aynayı indirmek için asansör kumanda
kolu ileri itilmelidir.
- Asansör kumanda kolu serbest
bırakılınca kendiliğinden nötr konuma döner ve ayna istenen
yükseklikte kalır.
- İstenilen yüksekliğe yaklaştıkça
kumanda kolu yavaşça bırakılmalıdır. Kesinlikle ani hareketle
bırakılmamalıdır.
|